Berichten

Stress tijdens het canitrailen

In de FB-pagina van de Canitrailersgroep werd een vraag gesteld of er ooit onderzoek gedaan is naar wat langere duur sporten zoals canitrailen met het stress niveau van een hond doet. Juist door het organiseren van de Natte Neuzen Trails heb ik mij steeds meer verdiept in het fenomeen stress bij honden omdat ik helemaal in het begin overweldigd werd door het hoge stress-niveau bij honden en baasjes. In de loop der jaren ben ik dan ook steeds meer op zoek gegaan naar ‘tools’ om de honden (en dus ook de baasjes) een zo stress-laag-mogelijk evenement aan te kunnen bieden. En we zijn nog steeds verder aan het ontwikkelen…

Honden maken net als mensen stresshormonen aan en hebben net als ons tijd nodig om deze stresshormonen in het lichaam te laten dalen. Stress is wat erbij hoort net als bij ons mensen. Het laatste Zweedse onderzoek naar stress bij honden heeft aangetoond dat ook de baas het stresslevel van hun hond beïnvloedt. Hondeneigenaren die lange tijd stress ervaren, kunnen die volgens dit Zweedse onderzoek overdragen op hun hond. Waarom dat precies is, weten ze nog niet – daar is meer onderzoek voor nodig. Maar het kan volgens hen te maken hebben met het feit dat jij als baasje álles bent voor de hond. Dus als jij je niet goed voelt, stress hebt op je werk of met je handen in het haar zit om bijvoorbeeld financiële zaken, dan je hond ook. Zo loyaal is hij. Als je het onderzoek wil lezen: https://www.nature.com/articles/s41598-019-43851-x

Stress is iets wat in het dagelijkse leven van ons en onze honden er gewoon bij hoort. Belangrijk is dus te weten hoe je je stress kwijt kunt raken en prikkels waar je invloed op hebt kunt voorkomen om de stress-emmer niet over te laten lopen (de zogeheten brun-out) Hoe je hond z’n stress kwijt kan raken is dus essentieel om te weten zodat je weet hoe je je hond hierin kunt ondersteunen. Om dit te kunnen is het erg belangrijk om de stress signalen te kennen, te herkennen bij je hond en ernaar te handelen.  Mocht je meer willen lezen over stress bij honden lees dan het artikel geschreven door Clara ten Oever : http://www.hondenlezingen.nl/341055424

Stress is primair in feite niks anders dan dat het lichaam zich klaar maakt voor actie onder invloed van de stresshormonen adrenaline en cortisol. Cortisol is een stresshormoon die tevens eiwitten in spieren omzet in aminozuren. Daarvan kan glucose worden gemaakt en dat geeft je energie om je fysiek te kunnen inspannen. Je hebt het dus nodig om te kunnen sporten. Ook bij sporten is adrenaline een onmisbaar hormoon. Adrenaline zorgt er namelijk voor dat je hart sneller gaat kloppen, waardoor je bloed ook sneller gaat stromen en er meer zuurstofrijk bloed in je spieren terechtkomt. Die verzuren vervolgens minder snel en worden krachtiger, waardoor je prestaties beter worden. Bovendien verbetert je concentratie onder invloed van adrenaline. Te veel adrenaline zorgt voor een slechter immuunsysteem en geeft een verhoogde kans op ontstekingen.

Bij sprinten verhoog je meer de testosteron, groeihormonen, en schildklier-hormoonproductie in vergelijking met hardlopen op een constant tempo over lange afstanden waarbij je meer het ‘vetopslag’ en ‘spierafbraak’ hormoon cortisol aanmaakt. Bij hardlopen komen ook de hormonen endorfine, serotonine en dopamine vrij, die zorgen voor een plezierig en gelukkig gevoel. Endorfine is daarbij ook nog eens een natuurlijke pijnstiller. Het kan zijn dat al deze hormonen waarvan het bekend is bij mensen dat ze worden aangemaakt, ook aangemaakt worden bij je hond tijdens de lange duurlopen. Als dat het geval is, dan zou je hond tijdens het hardlopen ook stress kunnen reduceren.

Ik weet zeker dat net als het ontvangen van bezoek een hond ook tijdens een canitrail stress kan ervaren. Ik denk dat het dan niet zozeer de activiteit of de afstand zelf is die stress veroorzaakt maar wel wat er tijdens deze inspanning gebeurt en alles eromheen. De manier waarop wij dan met onze hond omgaan kan een belangrijke oorzaak zijn van een te hoog stressniveau. Meestal gebeurt dat onbewust en niet opzettelijk. Het hardlopen van lange afstanden waarbij de hond zelf niets mag bepalen kan behoorlijk stressvol zijn voor een hond. Wij bepalen de route, het tempo, de duur, wel of niet snuffelen, wel of niet je behoefte mogen doen, wel of niet wat mogen drinken of eten, trekken aan de lijn omdat je door wil lopen….In feite voeren wij dan tijdens een canitrail de regie over het leven van de hond en dat kan veel stress veroorzaken bij de hond.

Door goed je hond onderweg te observeren leer je waar je hond behoefte aan heeft. Laat hem snuffelen zodat hij z’n ‘nieuwe’ omgeving waar jullie doorheen canitrailen leert kennen. Zie de verende lijn niet als correctie middel om je hond mee te trekken als hij wil stoppen voor een plasje, maar als extra ’lijntje’ waardoor je aan elkaar verbonden bent. Laat je hond rustig stilstaan als hij naar een object staart want hij is met al z’n zintuigen dit object in zich op aan ’t nemen. Loop niet recht op een wild paard af als je hond stress signalen afgeeft, maar kies bijvoorbeeld een ander pad eromheen. Ga alleen met je hond canitrailen als je hond stress ervaart bij andere honden hoe gezellig het ook voor de baasjes is.

Als we de signalen die de hond ons geeft leren zien, zijn taal leren, dan komen we er ook achter wat zijn behoeftes zijn en waar zijn grenzen liggen. In welke situaties de hond zich onveilig voelt of juist prettig. Dan kunnen we veel onnodige stress voorkomen en de hond ook bij een activiteit zoals het samen canitrailen optimaal laten genieten.

Starten zonder stress

In februari 2015 organiseerden wij de eerste Natte Neuzen CaniTrail in Nederland en bij de start verbaasden wij ons over het oorverdovende geblaf om ons heen tot in het bos waar we deelnemers “GO,GO,GO” hoorden schreeuwen tegen hun honden. Het enorme adrenaline-gehalte bleef zelfs na de start van de laatste deelnemer nog heel lang op de parkeerplaats hangen.

Na afloop van deze ervaring hadden wij allebei het gevoel van “Dit is niet wat we willen.” De kern van het canitrailen zoals wij het graag wilden neerzetten, was volledig in strijd met wat er tijdens de start van de NNT gebeurde. In de loop van de maanden erna tot op de dag van vandaag hebben we gewerkt aan het vormgeven van een zo ontspannen mogelijk startmoment van de canitrail.

De start bij een door Canitrail.NL georganiseerde canitrail is dan ook volledig gericht op het creëren van zo min mogelijke stress voor de hond. Doordat de hond minder in de stress schiet bij de start, kun jij als baas meer ontspannen en is de rest van jullie canitrail-avontuur ook veel relaxter. Bij ons zul je dan ook nooit een massastart hoeven te verwachten.

Doordat we zoveel aandacht besteden aan en de tijd nemen voor de start is het mogelijk om met 150 tot 200 honden aan onze canitrails mee te doen 🙂  Onze manier van starten vraagt niet alleen meer voorbereiding en organisatie, maar ook de medewerking van alle deelnemers. Samen kunnen we werken aan een zo ontspannen mogelijke start zodat het voor jouw hond een fijn begin is van een heerlijk canitrail-avontuur.

Hoe werkt bij ons de start!
1. Er wordt gestart naar aanleiding van een van tevoren via de mail toegestuurde startlijst waarin alle wensen van de deelnemers zoveel mogelijk zijn opgenomen. Onthoud goed hoe laat je start:) De startlijst is ook nog in te kijken bij het startbureau.

2. Individuele deelnemers starten voor de duo’s en de groepen, tenzij er expliciet een reden voor is die vooraf met Canitrail.NL  besproken is. Wij kiezen bewust voor deze volgorde, omdat veel ‘solisten’ juist de rust en stilte willen ervaren van de natuur. Groepen maken vaak meer ‘lawaai’ en zijn vaak gezellig aan t keuvelen. Niet iedereen vindt dat prettig.

3. Er wordt altijd om de minuut gestart. Bij groepen is dat minimaal 2 min tot 5 min afhankelijk van de grootte van de groep.

4. Als je van tevoren je hond nog wil uitlaten, dan doe je dat NIET op het startterrein. In de buurt is er altijd een plek aanwezig waar je hond wat kan rondsnuffelen.  Alleen deelnemers die gaan starten mogen op het startterrein aanwezig zijn.

5. De parkeerplaats waar canitrailers mogen staan is vaak dichtbij de start. Je hoeft dus niet 15 minuten van tevoren bij de start te staan. Laat je hond zo lang mogelijk in zijn of haar veilige omgeving. Daarmee voorkom je onnodig veel stress bij je hond, jezelf en andere honden.

6. Tijdens de start van ‘ gele honden’  in de gele tijdszone mogen geen andere honden op het startterrein aanwezig zijn.  De zogeheten ‘gele honden’  kunnen die extra prikkels moeilijk aan. Gun ook hun een zo ontspannen mogelijke start.

7. Bij de overige starttijden mag je 1 -2 minuten voor je starttijd op het startterrein aanwezig zijn; dat is meer dan voldoende.

8. Sta je met meerdere honden te wachten, ga dan niet te dicht bij elkaar staan. Lukt dat niet en merk je dat je hond teveel stress opbouwt, ga dan in het ‘ gele wachtvak’ staan. Dit is in het startgebied letterlijk een vak gemaakt van gele linten. Hierin mogen geen andere honden staan.  Je mag dit vak niet langer als 2 minuten bezet houden, zodat ook anderen hiervan gebruik kunnen maken.

9. Merk je dat je zelf wat gespannen bent, adem dan eens een paar keer heel diep in en uit om je eigen spanning los te kunnen laten. Je hond reageert geheid op jouw ontspanning 🙂

Houd gedurende het startmoment van de canitrail zoveel mogelijk contact met je hond. Hij of zij heeft je nu hard nodig. Als dank zul je met een hele happy ontspannen hond lopen en dat is toch het mooiste wat er is 🙂